Menu strony
Polecane strony
Odwiedziło nas:

Ratownictwo medyczne

W tym dziale informacje o:

Plik do pobrania:

Ratownictwo medyczne [pdf 0,7 MB]

Zanim zaczniesz ratować

    Dobrze byłoby, gdyby każdy z nas znał podstawy udzielania pierwszej pomocy, aby umieć zachować się w różnych przypadkach, które spotykamy w swoim życiu. Oto garść porad, które nam w tym pomogą.

    Jeśli masz do czynienia z ofiarą tragicznego wypadku, zawsze stosuj się do poniższych zasad.

    Najpierw ostrożnie zbadaj ofiarę. Podchodząc do poszkodowanego należy ocenić jego miejsce pod kątem bezpieczeństwa dla siebie i chorego (główna zasada to: bezpieczeństwo ratownika jest zawsze najważniejsze). Również ze względu bezpieczeństwa do leżącej ofiary podchodź od strony głowy.

    Sprawdź jego reakcję. Spytaj się "Co się stało?", jeśli nie odpowie - uszczypnij go pod nosem.

    Sprawdź: czy język, wydzieliny lub jakieś obce ciało nie blokuje dróg oddechowych ofiary? Jeśli drogi oddechowe nie są drożne, oczyść je. Delikatnie odchyl jego głowę do tyłu - często ten ruch przywraca normalny oddech.

    Czy ranny oddycha? Jeśli nie, zastosuj sztuczne oddychanie.

    Czy ma tętno? Jeśli nie ma, serce nie pracuje. Zastosuj reanimację.

    Czy ma krwotok? Jeśli jest, staraj się go zatamować.

    Jeśli przestało pracować serce, poszkodowany nie oddycha trzeba natychmiast wezwać pogotowie. W tym czasie druga osoba musi bez zwłoki rozpocząć ratowanie ofiary. Tak samo należy postąpić, kiedy mamy do czynienia z poważnym krwotokiem lub poważnym urazem głowy - patrz: kiedy i jak wzywać pomoc.

    Jeśli jesteś sam, chwilę czasu na wezwanie pogotowia będziesz miał po wykonaniu pierwszych 4 serii reanimacji.

    W niektórych przypadkach można bezpiecznie zmieniać położenie ciała rannego. Gdy jednak ofiara ma poważne obrażenia szyi lub pleców, nie wolno jej ruszać - chyba że ratujemy ją przed pożarem, wybuchem itp.

    Sprawdź, czy ofiara nie ma uszkodzonego kręgosłupa.

    U ofiar wypadków samochodowych zawsze musisz podejrzewać uszkodzenie kręgosłupa.

    Dopilnuj, by ranny leżał i był spokojny.

    Jeśli wymiotował - a masz pewność, że nie uszkodził kręgosłupa - ułóż go na boku w pozycji bocznej ustalonej, by się nie udusił.

    Okryj go kocami lub płaszczami, by nie tracił ciepła.

    Jeśli to konieczne, rozetnij ubranie. Nie zdzieraj ubrania z poparzonych miejsc, chyba że wciąż się tli.

    Uspokój ofiarę i sam zachowaj spokój. To pozwoli rannemu opanować strach, dzięki czemu nie wpadnie w panikę.

    Nie podawaj płynów osobie nieprzytomnej lub półprzytomnej, jak też osobie skarżącej się na ból brzucha ( obrażenia narządów wewnętrznych ).

    Nie próbuj jej cucić, poklepując bądź potrząsając nią, ponieważ osoba taka po dojściu do siebie w pierwszym odruchu może spróbować ci oddać.

    Wśród rzeczy ofiary poszukaj informacji o szczególnych jej problemach zdrowotnych - alergiach lub chorobach wymagających specjalnego postępowania - ewentualnie bransoletki lub wisiorka, które by o tym informowały.

    Nie zabieraj ze sobą dokumentów poszkodowanego. Przekaż je lub lepiej wskaż gdzie leżą osobie upoważnionej (rodzina, policja).

Naucz się udzielania pierwszej pomocy, czyli techniki ratowania.

W górę

Bezpieczeństwo Ratownika.

    Aby sprawnie przeprowadzić czynności ratownicze należy zadbać o swoje bezpieczeństwo. Jeśli ratujący nie może się odpowiednio zabezpieczyć lub miejsce zdarzenia stanowi zagrożenie należy poczekać na wykwalifikowane służby ratownicze.

Do ochrony osobistej służą:

  • Okulary ochronne,

  • Maski,

  • Rękawiczki lateksowe !!! podstawa !!

  • Rękawice robocze do usunięcia kawałków szkła itp..

  • Odzież ochronna

    Są to minimalne zabezpieczenia ratującego przed materiałem biologicznym poszkodowanego takim jak tkanki, krew, płyny fizjologiczne, wydaliny.

    Ratownik powinien się chronić przed takimi chorobami jak HIV, Wirusowe Zapalenie Wątroby (WZW). W praktyce zaleca się nawet zakładanie dwóch par rękawic lateksowych.

    Jeśli zdarzenie stało się w nocy lub po zmierzchu nienależny wychodzić na drogę bez odpowiedniego oznakowania i tu przydaje się kamizelka z odblaskami. W ten sposób ratownik zabezpiecza się przed potrąceniem przez inne samochody przejeżdżające obok miejsca zdarzenia i staje się bardziej widoczny.

W górę

Bezpieczeństwo na miejscu zdarzenia

    Jeśli jesteśmy już sami zabezpieczeni przystępujemy do zabezpieczania miejsca zdarzenia, od tego zależy bezpieczeństwo i ewentualne określenie zagrożenia dla ratujących, pacjentów i świadków zdarzenia. Oprócz koncentracji nad miejscem zdarzenia i okolicy należy zadbać o własne mienie, czyli np.: samochód należy ustawić w bezpiecznej odległości od miejsca zdarzenia i pozamykać wszystkie drzwi, aby czasem nikt z gapiów nie ukradł nam samochodu.

    Przystępując do wstępnej oceny miejsca zdarzenia należy zwrócić uwagę na groźne materiały typu: butle z gazem; materiały łatwopalne, wybuchowe lub pirotechniczne, wyciekające paliwo itp. Jeśli na miejscu zdarzenia zaistnieje możliwość wybuchu, pożaru, skażenia chemicznego niezbędna jest NATYCHMIASTOWA EWAKUACJA poszkodowanych z miejsca zdarzenia.

W górę

Zadania ratownika

    Do zadań Ratownika należy począwszy od wezwania zawodowych służb ratowniczych przez opiekę nad poszkodowanym aż po ratowanie jego życia gdy jest taka potrzeba. Zadania są ograniczone, ale są przydatne na miejscu wypadku. Zadaniem Ratownika jest wykonać rozpoznanie jak poważny jest wypadek i dokonać szybkiej ale rozsądnej decyzji. Podjęcie rozsądnej decyzji wielokrotnie ratuje kogoś życie. Na miejscu wypadku należy zachować spokój nie należy doprowadzić do paniki gdyż to prowadzi do pogorszenia sprawności działania. W panice człowiek jest wstanie chcąc zrobić dobrze przenieść człowieka z poważnym urazem z miejsca bezpiecznego w inne miejsce narażając tym samym poszkodowanego na utratę zdrowia bądź też życia. Prawie zawsze trzeba uspokajać wszystkich obecnych i biorących udział w zdarzeniu. Spokój, zdecydowanie Ratownika w podejmowaniu decyzji niezwykle pozytywnie wpływa na całe otoczenie wypadku. Dzięki opanowaniu, świadkowie wypadku całkiem inaczej patrzą na zaistniałą sytuację. Poszkodowani przekonują się co do podejmowanych decyzji przez Ratownika. Świadkowie zdarzenia widząc opanowanie Ratownika nie panikują i tym samym nie utrudniają akcji.

    Należy też uważać, aby osoby niepowołane, nie spowodowały dodatkowych szkód przez nieprawidłową interwencję. Zadaniem osoby udzielającej pierwszej pomocy jest opieka nad chorym do przyjazdu pogotowia ratunkowego, w celu niedopuszczenia do dalszych komplikacji. W nagłych przypadkach pomocy należy udzielać już w pierwszych minutach od zdarzenia. Od tego zależy powodzenie akcji. Ratownik nie może przeprowadzać zabiegów będących w gestii lekarza! W zasadzie nie powinno się podawać żadnych środków farmakologicznych. Nie jest to oczywiście regułą, gdy trzeba tylko pomóc poszkodowanemu w zażyciu leków, które ten ma przy sobie (chorzy na serce). Do obowiązków ratownika należą przede wszystkim czynności doraźne ratujące życie. Są to: ewakuacja ofiary z okolicy zagrożenia, zabezpieczenie miejsca wypadku, opanowanie groźnego krwawienia, resuscytacja, , ułożenie na boku, walka ze wstrząsem. Zabiegi doraźne są niezbędną podstawą akcji ratunkowej!!! Bez interwencji osób które potrafią udzielić pierwszej pomocy na nic się zda najnowsza technika stosowana w medycynie gdy osoba potrzebująca pomocy umiera tuż przed przyjazdem Zespołu Ratunkowego.

W górę

Prawne podstawy udzielania pierwszej pomocy

W naszym społeczeństwie jest taki zwyczaj (zły), że na widok wypadku czy osoby potrzebującej pomocy większość osób przechodzi obok nie interweniując. Jest to przykre ale to jest prawda. Ludzie boją się lub nie potrafią udzielić pierwszej pomocy. Natomiast nadmierne "bohaterstwo" i niewłaściwa pomoc jest niedopuszczalna. udzielamy pomocy, gdy jej zaniechanie stwarza niebezpieczeństwo powstania dalszych szkód (pogorszenie choroby, wystąpienie bólów lub śmierć rannego czy chorego). Jeśli wystarczająca pomoc została już udzielona przez kogoś innego, nie ma potrzeby oferowania swoich umiejętności. Tak samo jest w przypadku, gdy znajduje się w pobliżu osoba mająca większe kwalifikacje medyczne (np.: Lekarz). Wówczas to on przejmuje tymczasową opiekę nad poszkodowanym.

W świetle prawa, zgodnie z artykułem 162 kodeksu karnego, prawny obowiązek udzielania pomocy wygląda następująco:

§ 1. Kto człowiekowi znajdującemu się w położeniu grożącym bezpośrednim niebezpieczeństwem utraty życia, ciężkiego uszkodzenia ciała lub ciężkiego rozstroju zdrowia nie udziela pomocy, mogąc jej udzielić bez narażania siebie lub innej osoby na niebezpieczeństwo utraty życia lub poważnego uszczerbku na zdrowiu - podlega karze pozbawienia wolności do lat

§ 2. Nie podlega karze, kto nie udziela pomocy, do której jest konieczne poddanie się zabiegowi lekarskiemu, albo w warunkach, w których możliwa jest natychmiastowa pomoc ze strony instytucji lub osoby bardziej do tego powołanej.

W górę

Omdlenia

Postępowanie z poszkodowanymi przy omdleniu.

    Omdlenie do krótkotrwała utrata przytomności, spowodowana niedostatecznym dotlenieniem mózgu. Niedotlenienie może powstać z różnych przyczyn, np. braku tlenu w powietrzu, zaburzenia oddychania, zwężenia naczyń krwionośnych w obrębie mózgu, zbyt niski poziom cukru we krwi.

Objawy omdlenia mogą poprzedzać:

  • zawroty głowy,
  • zaburzenia widzenia,
  • kołatanie serca,
  • nudności,
  • wymioty,
  • przyśpieszony oddech,
  • bladość powłok skórnych,
  • pocenie się,
  • człowiek przewraca się, kontroluje to resztkami świadomości,

Nie wolno:

  • zostawiać ratowanego samego,
  • podawać niczego doustnie,
  • polewać twarzy wodą,
  • podkładać pod głowę np. poduszki (może to spowodować zwężenie lub zamknięcie dróg oddechowych).

Należy:

  • ułożyć rannego w pozycji czterokończynowej, tj. na wznak z uniesieniem wszystkich kończyn pod kątem 90o do tułowia,
  • pozostawić w tej pozycji 20 sekund, następnie opuścić je na około 10 - 15 sekund i ponownie unieść; powtarzać przez około 2 - 3 minuty,
  • jeżeli świadomość nie powróci, to ułożyć rannego w pozycji bocznej bezpiecznej i wezwać Pogotowie Ratunkowe, tel. 999,
  • spróbować ustalić przyczynę omdlenia; sprawdzić czy ratowany doznał urazu i czy krwawi,
  • jeżeli objawy ustępują, po kilku minutach pomóc wstać; pozostać przy ratowanym, gdyż omdlenie może się powtórzyć,
  • sprawdzić czy u ratowanego pojawiły się następujące objawy: nierówność źrenic, zaburzenia mowy, widzenia, osłabienie siły mięśniowej prawej lub lewej części ciała, opadanie prawego lub lewego kącika ust (może to być udar mózgu), obserwować ratowanego; jeżeli ponownie zemdleje, ułożyć go w pozycji bocznej bezpiecznej.

W górę

Pozycja boczna bezpieczna

    Ułożenie to stosuje się wówczas, gdy znajdziemy poszkodowanego nieprzytomnego, który oddycha i ma zachowaną pracę serca a także po prawidłowo przeprowadzonej reanimacji lub nieskutecznej pomocy w przypadku omdlenia.

Ułożenie:

  • należy oczyścić jamę ustną ratowanego z wszelkich zanieczyszczeniach, usuwając także sztuczną szczękę,

  • ręce ułożyć wzdłuż tułowia ratowanego,

  • zgiąć nogę bliższą ratownika w kolanie i stopę podsunąć pod staw kolanowy nogi wyprostowanej,

  • nogę zgiętą odepchnąć od siebie wykorzystując zasadę dźwigni tak, aby pośladki poszkodowanego uniosły się, wówczas włożyć pod pośladek rękę bliższą ratownikowi, pamiętając o wyprostowanych palcach ręki,

  • ciągnąć nogę zgiętą do siebie - ratownik powoduje przetoczenie się poszkodowanego na bok (należy to robić powoli obserwując głowę ratowanego,

  • łapiąc za nadgarstek i staw barkowy rękę, na której leży ratowany wyciągamy od ratownika,

  • odginamy głowę do tyłu, aby udrożnić drogi oddechowe,

  • rękę, która spoczywa za ratowanym zginamy w łokciu i przesuwamy jej dłoń do twarzy ratowanego,

  • dłoń przy głowie układamy tak, aby głowa nie spoczywała na dłoni, a mianowicie kciuk powinien trafić pod brodę, a reszta palców przy policzku; ułożenie to powoduje niezmienną pozycję głowy,

  • nogę, która jest wyprostowania należy zgiąć w kolanie i ułożyć ją przy już zgiętej, bliżej przy ratowniku,

  • należy sprawdzać co 2 - 3 minuty tętno i oddech.

Opracowano na podstawie "ABC Strażaka Ochotnika", Gdańsk 1996

    Pozycja bezpieczna jest właściwą pozycją dla osoby nieprzytomnej, umożliwiającą prawidłowe oddychanie i zapobiegającą zachłyśnięciu się lub zakrztuszeniu wymiocinami. Ułożenie kończyn zapewnia stabilne i wygodne położenie całego ciała. Ułóż ofiarę w tej pozycji, po upewnieniu się, że oddycha normalnie i po opatrzeniu widocznych urazów.

NIE STOSUJ tej pozycji, jeśli podejrzewasz uraz pleców lub kręgosłupa.

    Sprawdź, czy w jamie ustnej osoby nieprzytomnej nie ma ciał obcych lub np. sztucznej szczeki.

Ułóż bliższe sobie przedramię ofiary wzdłuż jej ciała, podkładając dłoń pod udo.

Przełóż drugie jej ramię w poprzek ciała dłonią ku sobie, a następnie odleglejszą od ciebie nogę nieco unieś i ułóż na drugiej, krzyżując na wysokości kostek lub kolan.

Jedną ręką ochraniaj i podtrzymuj głowę ofiary. Drugą ręką uchwyć odzież na odleglejszym od siebie biodrze i szybkim ruchem przyciągnij ciało ku sobie, opierając o własne uda.

Popraw położenie głowy ofiary, upewniając się, że powietrze nadal ma dostęp do płuc.

Ułóż bliższe sobie ramię ofiary w wygodnej pozycji, podpierającej tułów, i podciągnij górną (bliższą sobie) nogę w kolanie, tak by zapewnić stabilność dolnej potowy ciała. Ostrożnie wyciągnij drugą rękę spod biodra ofiary w stronę bardziej odległą od siebie, uwalniając od ciężaru najpierw ramię. Ułóż ją dłonią ku górze, równolegle do ciała, zapobiegając odwróceniu się poszkodowanego na plecy.

W górę

Przytomność

Postępowanie z poszkodowanym przy utracie przytomności.

Na skutek zaburzeń świadomości człowiek może stracić orientację. Na ogół nie można nawiązać logicznego kontaktu słownego z ratowanym, nie reaguje on na bodźce zewnętrzne np. uciśnięcie ręki.

Objawy:

  • zaburzenia orientacji,
  • brak reakcji na ból,
  • brak reakcji na bodźce zewnętrzne,
  • brak logicznego kontaktu słownego z ratowanym,
  • śpiączka.

Nie wolno:

  • zostawić ratowanego samego,
  • podawać niczego doustnie,
  • podkładać niczego pod głowę (można spowodować zwężenie lub zamknięcie dróg oddechowych),
  • pozostawić w pozycji na wznak.

Należy:

  • wezwać Pogotowie Ratunkowe,
  • odgiąć głowę ratowanego do tyłu, tak aby broda skierowana była do góry,
  • sprawdzić czy ratowany oddycha; jeśli nie - natychmiast rozpocząć sztuczne oddychanie,
  • sprawdzić sprawdzić czy ma wyczuwalne tętno i czy oddycha; jeśli nie - rozpocząć resuscytację,
  • jeżeli ratowany jest nieprzytomny, ale ma wyczuwalne tętno i oddycha - ułożyć go w pozycji bocznej bezpiecznej.

W górę

Zaburzenie oddechu

Postępowanie z nieprzytomnym przy zaburzeniach oddychania.

Niezbędny do życia tlen wdychany jest przez nos i (lub) usta, a następnie drogami oddechowymi, czyli przez krtań, tchawicę, oskrzela dociera do płuc, skąd przedostaje się do krwi, a z krwią do wszystkich narządów. W oddychaniu biorą również udział mięśnie klatki piersiowej i żebra. Oddychanie jest kontrolowane przez centralny układ nerwowy. Uraz lub niewydolność któregokolwiek z elementów biorących udział w oddychaniu prowadzi do zaburzeń. Wszelkie sytuacje powodujące zaburzenia w oddychaniu wymagają natychmiastowej pomocy.

Objawy:

  • przyśpieszony, płytki oddech,

  • kaszel, niekiedy z wykrztuszeniem,

  • świsty, rzężenie słyszalne w czasie wydychania i wdychania powietrza,

  • sinica warg i paznokci,

  • zaburzenia świadomości,

  • zatrzymanie oddechu,

  • utrata przytomności.

Nie wolno:

  • zostawić ratowanego samego,

  • podawać niczego doustnie,

  • podkładać niczego pod głowę,

  • układać rannego w pozycji która jest dla niego niewygodna.

Należy:

  • sprawdzić czy ratowany oddycha - jeśli nie - natychmiast rozpocząć sztuczne oddychanie,

  • sprawdzić, czy ratowany ma wyczuwalne tętno i czy oddycha - jeśli nie - rozpocząć resuscytację.

  • wezwać Pogotowie Ratunkowe,

  • sprawdzić czy zaburzenia oddychania nie polegają jedynie na przyśpieszonym oddechu; przyczyną może być zdenerwowanie; uspokoić ratowanego i postarać się, aby zwolnił tempo oddychania; spowodować, aby oddychał z taką częstotliwością jak ratownik,

  • sprawdzić, czy przyczyną zaburzeń jest ciało obce, które dostało się do dróg oddechowych,

  • dowiedzieć się od ratowanego, czy zaburzeniom towarzyszy ból w klatce piersiowej (piekący, gniotący zlokalizowany za mostkiem),

  • dowiedzieć się od ratowanego, czy przyczyną zaburzeń może być spożycie substancji trujących, alkoholu, przedawkowania leków; sprawdzić czy poszkodowany ma poszerzone lub zwężone źrenice, czy ma nudności i wymioty,

  • dowiedzieć się od ratowanego, czy doznał urazów np. klatki piersiowej, szyi,

W górę

Krążenie

Postępowanie z poszkodowanym przy zatrzymaniu krążenia.

    Zatrzymanie krążenia i oddychania oznacza zaburzenia czynności serca i oddychania. Zatrzymanie krążenia prowadzi do śmierci. W wyniku zatrzymania krążenia tlen przestaje być dostarczany do narządów i tkanek. Najmniej odporny na brak tlenu jest mózg. Po 3 - 5 minutach dochodzi do obumierania komórek mózgu, potem kolejno innych narządów. W razie zatrzymania krążenia ratujący musi jak najszybciej rozpocząć resuscytację, czyli masaż serca i sztuczne oddychanie.

Objawy:

  • utrata przytomności,
  • brak wyczuwalnego tętna na dużych tętnicach,
  • zatrzymanie oddechu.

Nie wolno:

  • opóźniać resuscytacji,
  • przerywać resuscytacji, jeś1i tętno jest nadal niewyczuwalne lub ratowany nadal nie oddycha,
  • zostawiać ratowanego samego.

Należy:

  • wezwać Pogotowie Ratunkowe i zawiadomić dyspozytora o rozpoczęciu resuscytacji,
  • zapewnić udział innych osób w resuscytacji,
  • ułożyć ratowanego na wznak na twardym podłożu,
  • sprawdzić, czy ratowany ma wyczuwalne tętno - najlepiej robić to na tętnicy szyjnej lub na tętnicy udowej (w pachwinie). Tętno można mierzyć dwoma palcami lub trzema (wskazującym, środkowym i serdecznym),
  • sprawdzić czy ratowany oddycha,
  • uklęknąć przy ratowanym,
  • udrożnić drogi oddechowe ratowanego; usunąć palcem zabezpieczonym rękawiczką lub owiniętym np. torebką foliową z jego ust sztuczną szczękę, resztki jedzenia, wymiociny, ciała obce,
  • odgiąć głowę do tyłu, tak by broda skierowana była ku górze,
  • rozpocząć resuscytację od sztucznego oddychania metodą usta - usta; nabrać powietrze i wdmuchnąć je do ust zaciskając palcami nos ratowanego; po dwóch wdmuchnięciach powietrza przerwać sztuczne oddychanie,
  • rozpocząć masaż serca; ułożyć lewą dłoń na dolnej części mostka, prawą na lewej i ucisnąć mostek nie zginając rąk w łokciach, ucisnąć 15 razy; ponownie 2 razy wdmuchnąć powietrze i znowu 15 razy ucisnąć mostek; uciskać mostek w tempie około 100 - 120 razy w ciągu minuty,
  • po około minucie resuscytacji sprawdzić, czy ratowany ma wyczuwalne tętno i czy oddycha - jeśli sztuczne oddychanie wykonywane jest skutecznie to klatka piersiowa powinna po każdym wdechu unosić się, a następnie opadać; jeś1i ruchy klatki piersiowej są, niewidoczne, poprawić ułożenie głowy i sprawdzić czy drogi oddechowe są drożne,
  • jeśe1i resuscytują, dwie osoby, jedna wykonuje masaż serca, a druga sztuczne oddychanie; należy wdmuchiwać powietrze w stosunku 1 : 5, to znaczy po jednym wdmuchnięciu powietrza drugi ratownik pięć razy uciska mostek,
  • sprawdzić, czy ratowany ma wyczuwalne tętno i czy oddycha - jeś1i nie - prowadzić resuscytację; jeśli ma wyczuwalne tętno, ale me oddycha - prowadzić sztuczne oddychanie; jeśli ratowany ma wyczuwalne tętno i oddycha - kontrolować jego stan do przyjazdu Pogotowia.

W górę

Wstrząs

Postępowanie z poszkodowanym przy wstrząsach.

    Wstrząs jest to groźny dla życia stan spowodowany zmniejszeniem przepływu kiwi. Przyczyną wstrząsu może być zakłócenie pracy serca lub reakcja na ciężkie urazy, operacje, oparzenia, zakażenia. Wstrząs może wystąpić również po przegrzaniu, obniżeniu poziomu cukru we krwi lub po ukąszeniu. Łatwiej jest zapobiegać wstrząsowi, niż go leczyć. Niekiedy silny ból lub strach mogą wywołać objawy przypominające wstrząs.

Objawy:

  • osłabienie,

  • niepokój,

  • zimna, wilgotna skóra,

  • przyśpieszone nieregularne tętno,

  • przyśpieszony płytki oddech,

  • nudności,

  • wymioty,

  • wzmożone pragnienie,

  • zaburzenia świadomości,

  • zmiany psychologicznie poszkodowanego (3 fazy)

    • I faza - poszkodowany pobudzony (nie odpowiada logicznie na pytania ratownika, a sam zadaje pytania o wszystko)

    • II faza - poszkodowany przechodzi do normalności (odpowiada logicznie na pytania),

    • III faza - poszkodowany staje się apatyczny, senny - spadek ciśnienia krwi.

Nie wolno:

  • zostawiać ratowanego samego,

  • przykładać ciepłych okładów,

  • podawać niczego doustnie,

  • ruszać niepotrzebnie ratowanego, jeśli znajduje się w bezpiecznym miejscu,

  • przewozić ratowanego niespecjalistycznymi środkami transportu.

Należy:

  • wezwać Pogotowie Ratunkowe,

  • postarać się ustalić przyczynę wstrząsu,

  • sprawdzić, czy przyczyną wstrząsu jest uraz kręgosłupa,

  • jeśli ratowany nie doznał urazu kręgosłupa, ułożyć go na płaskim podłożu z uniesionymi nogami (20 - 30 cm) i okryć kocem,

  • sprawdzić, czy ratowany oddycha - jeśli nie - natychmiast rozpocząć sztuczne oddychanie,

  • sprawdzić, czy ratowany ma wyczuwalne tętno i czy oddycha - jeśli nie - rozpocząć resuscytację,

  • jeśli ratowany wymiotuje lub krwawi z jamy ustnej, ułożyć go w pozycji bocznej bezpiecznej,

  • jeśli ratowany ma pragnienie, zwilżyć tylko jego usta wodą; nie podawać niczego doustnie,

  • sprawdzać co 1 - 2 minuty oddech i tętno; jeśli nastąpi zatrzymanie krążenia (brak tętna i oddechu), natychmiast rozpocząć resuscytację,

  • okryć ratowanego czymkolwiek i w każdej temperaturze otoczenia.

W górę

Krwotok

Postępowanie z poszkodowanym przy krwotokach.

    Dorosły człowiek ma około 5 - 6 litrów krwi. Krew płynie naczy¬niami krwionośnymi: tętnicami - bogata w tlen i żyłami - odtleniona. Z uszkodzonej tętnicy krew wypływa pod dużym ciśnieniem i jest jasnoczerwona. Podczas krwotoku żylnego krew jest ciemniejsza i wypływa pod mniejszym ciśnieniem. Krwotok, w wyniku którego krew wydostaje się na zewnątrz, nazywa się zewnętrznym, krwotok do jam ciała - wewnętrznym. W organizmie zdrowego człowieka działają, mechanizmy, które powodują krzepnięcie krwi i powstawanie skrzepu. Im wolniej krew wypływa, tym łatwiej powstaje skrzep i zasklepiają się naczynia. Krwotok może stanowić zagrożenie życia.

Objawy:

  • krwawienie z rany w wyniku przerwania ciągłości skóry,

  • krwawienie z nosa, jamy ustnej, oka, ucha, z dróg rodnych u kobiet poza okresem miesiączki,

  • pojawienie się krwi w wymiocinach,

  • wystąpienie krwi w moczu,

  • oddawanie czarnego, smolistego stolca oraz pojawienie się kiwi w trakcie wypróżniania,

  • bladość śluzówek oczu, ust,

  • przyśpieszenie słabo wyczuwalnego tętna,

  • osłabienie,

  • zaburzenia świadomości,

  • utrata przytomności.

Nie wolno:

  • myć rozległych ran,

  • usuwać z ran ciał obcych,

  • używać wąskich opasek uciskowych (np. sznurka),

  • tamować krwotoku przez ucisk w miejscu krwawienia, jeśli zraniona jest gałka oczna, w ranie znajduje się ciało obce lub gdy podejrzewa się złamanie kości czaszki,

  • ruszać ratowanego, jeżeli podejrzewa się uraz kręgosłupa lub złamanie kości.

Należy:

  • wezwać Pogotowie Ratunkowe w przypadku obfitego krwawienia lub podejrzenia krwotoku wewnętrznego,

  • ocenić, czy krwotok jest wewnętrzny czy zewnętrzny, z jednego miejsca czy z kilku, skąpy czy obfity,

  • zachować czystość, gdyż otwarta rana jest podatna na zakażenie,

  • włożyć sterylne rękawice gumowe, gdyż kontakt z krwią może być niebezpieczny,

  • spróbować opanować krwawienie przez uciśnięcie lub założenie powyżej miejsca krwawienia opaski uciskowej,

  • sprawdzić tętno na szyi lub w okolicy nadgarstka,

  • zabrać z ratowanym dokumenty z wpisem grupy krwi ratowanego.

W górę

Skaleczenia

Postępowanie z poszkodowanym przy skaleczeniach.

    Skaleczenie powstaje w wyniku przerwania ciągłości skóry, utrata krwi jest niewielka. U osób zdrowych po chwili w miejscu zranienia tworzy się skrzep. Tylko niektóre skaleczenia wymagają uciśnięcia. Wszystkie natomiast trzeba oczyścić i chronić przed zakażeniem np. tężcem. W razie zranienia i zanieczyszczenia rany decyzję dotyczącą dalszego postępowania trzeba pozostawić lekarzowi.

Objawy:

  • pojawienie się niewielkiego krwawienia,

  • zaczerwienienie i (lub) obrzęk,

  • ból w okolicy zranionego miejsca,

  • gorączka.

Nie wolno:

  • używać waty ani ligniny do opatrywania ran.

Należy:

  • umyć i zdezynfekować skaleczone miejsce,

  • założyć na małe skaleczenie plaster z opatrunkiem,

  • jeśli krwawienie utrzymuje się, ucisnąć skaleczone miejsce i zabandażować,

  • zadbać o to, aby skaleczona część ciała była utrzymana w czystości,

  • jeśli skaleczenie powstało w wyniku pogryzienia, zawieść ratowanego do lekarza.

W górę

Oparzenia

Postępowanie z poszkodowanym przy oparzeniach.

    Oparzenie jest następstwem kontaktu skóry z gorącymi przedmiotami, płynami lub powietrzem. Porażenie prądem lub piorunem również może spowodować oparzenia. Oprócz oparzenia zewnętrznego może dojść, w następstwie wypicia bardzo gorących płynów lub szkodliwych substancji chemicznych, do oparzenia jamy ustnej, przełyku, narządów wewnętrznych. Ocenie powinna podlegać wielkości oparzonej powierzchni i głębokość oparzenia.

Objawy:

  • zaczerwienienie skóry,

  • ból,

  • obrzęk,

  • pęcherze,

  • wstrząs,

  • utrata przytomności,

  • zwęglenie tkanek skóry i głębszych.

Nie wolno:

  • podawać niczego doustnie przy oparzeniach wewnętrznych i rozległych oparzeniach zewnętrznych,

  • smarować oparzonej skóry maściami, kremami lub tłuszczami spożywczymi,

  • przekłuwać pęcherzy,

  • zostawiać ratowanego samego, jeśli oparzenie jest rozlegle,

  • zdejmować ubrania ratowanego, gdy oparzenie spowodowane jest działaniem wysokiej temperatury.

Należy:

  • postarać się ustalić przyczynę oparzenia, jego roz1egłość, głębokość i rodzaj,

  • dowiedzieć się, czy oparzeniu nie uległy drogi oddechowe,

  • wezwać Pogotowie Ratunkowe, jeśli oparzenie jest rozlegle,

  • ochłodzić oparzoną część ciała czystą wodą; jeżeli zanurzenie w wodzie przez co najmniej 10 minut nie jest moż1iwe, polewać delikatnie wodą poparzoną powierzchnię przez 10 - 20 minut; jeśli oparzenie jest rozległe, nie ochładzać oparzonych powierzchni ciała - przechłodzenie może wywołać wstrząs,

  • zdjąć delikatnie odzież z oparzonych części ciała,

  • jeżeli oparzona jest ręka, zdjąć biżuterię, zanim narastający obrzęk uniemożliwi to,

  • natychmiast zdjąć ubranie, kiedy ratowany oparzył się związkami chemicznymi,

  • po ochłodzeniu poczekać aż wyschnie oparzona skóra a następnie osłonić opatrunkiem,

  • jeżeli oparzone są palce, rozdzielić je opatrunkiem,

  • jeżeli jest to możliwe, unieruchomić oparzoną część ciała; ułożyć ratowanego tak, aby oparzona część ciała była uniesiona.

  • zawieźć oparzonego do lekarza; tylko najmniejsze oparzenia mogą być leczone w warunkach domowych.

Opracowano na podstawie "ABC Strażaka Ochotnika", Gdańsk 1996

Ocena oparzeń

    Ocena oparzonej powierzchni ciała oparta jest na "regule dziewiątek" według której przednią i tylnią część ciała dzieli się na 9-procentowe pola. Wyjątkiem od tej reguły jest głowa i ręce, które stanowią po 4,5 % powierzchni, oraz krocze stanowiące 1% powierzchni.

W górę

Odmrożenia

Postępowanie z poszkodowanym przy odmrożeniach.

W następstwie odmrożenia dochodzi do częściowego, a nawet całkowitego ograniczenia przepływu krwi w odmrożonej części ciała. Gwałtowne, powierzchowne i nadmierne ogrzanie odmrożonej skóry może spowodować powstanie oparzeń i nasilenie zmian martwiczych. Oziębione tkanki są podatne na urazy mechaniczne.

Objawy:

  • zaczerwienienie skóry,

  • ból,

  • pęcherze,

  • twarda, przemarznięta skóra,

  • martwica skóry i mięśni.

Nie wolno:

  • rozgrzewać gwałtownie odmrożonych części ciała,

  • stosować masażu do rozgrzania odmrożonych części ciała,

  • przekłuwać pęcherzy powstałych po odmrożeniu.

Należy:

  • ustalić czy odmrożenie jest powierzchowne, głębokie, czy też doszło już do martwicy tkanek (tkanka taka ma czarny kolor); najpierw sprawdzić nos, uszy i palce, ponieważ te części ciała najłatwiej można odmrozić,

  • przenieść ratowanego do ciepłego pomieszczenia,

  • odmrożone części ciała ratowanego zanurzyć w wodzie (o temperaturze około 28 0C i po chwili podnosić stopniowo temperaturę wody do 37 0C); okres podnoszenia temperatury wody powinien wynosić około 20 minut,

  • nałożyć opatrunek na uszkodzoną, skórę,

  • uprzedzić ratowanego, że ból i obrzęk będą, narastały

  • podać cieple napoje,

  • zawieźć ratowanego do lekarza.

W górę

Zatrucia

Postępowanie z poszkodowanym przy zatruciach.

Objawy:

  • ból głowy,
  • biegunka,
  • wymioty,
  • bóle brzucha,
  • zaburzenia oddychania,
  • zaburzenia świadomości,
  • utrata przytomności.

Nie wolno:

  • lekceważyć zatruć – nawet jeśli nie wystąpiły jeszcze objawy,
  • wywoływać wymiotów po wypiciu benzyny, nafty lub terpentyny,
  • wywoływać wymiotów, jeśli upłynęło więcej niż 15 minut od połknięcia substancji żrącej (kwasy, ługi),
  • wywoływać wymiotów, jeśli ratowany jest nieprzytomny,
  • zostawiać ratowanego samego.

Należy:

  • wezwać Pogotowie Ratunkowe,
  • ustalić, ile czasu upłynęło od momentu zatrucia i jakie są objawy zatrucia,
  • wynieść ratowanego z pomieszczenia wypełnionego oparami substancji toksycznej,
  • sprawdzić czy ratowany oddycha - jeśli nie - natychmiast rozpocząć sztuczne oddychanie,
  • sprawdzić czy tętno jest wyczuwalne i czy oddycha - jeśli nie - rozpocząć resuscytację,
  • jeś1i ratowany jest nieprzytomny, ale oddycha i ma wyczuwalne tętno, ułożyć w pozycji bocznej bezpiecznej,
  • ocenić, czy można usunąć resztę substancji trującej przez spłukanie wodą, zdjęcie ubrania czy umycie części ciała pod bieżącą wodą; zachować środki ostrożności,
  • jeśli ratowany połkną trujące substancje, spróbować (jeś1i jest przytomny i nie ma przeciwwskazań) wywołać wymioty; podać do picia ciepłą, wodę z dodatkiem soli (około 1 litra), a następnie wywołać wymioty podrażniając palcem ty1ną ścianę gardła.

W górę

Złamania

Postępowanie z poszkodowanymi przy złamaniach.

    Złamanie kości najczęściej spowodowane jest urazem mechanicznym. Jeśli złamana kość przebije skórę, jest to złamanie otwarte. Jeśli nie dojdzie do przebicia skóry, jest to złamanie zamknięte. Złamaniu najczęściej ulegają kończyny. Rzadziej dochodzi do złamania żeber, obojczyka, miednicy, kręgosłupa, szczęki.

Objawy:

  • ból,

  • obrzęk,

  • krwawienie,

  • zmiana zabarwienia skóry,

  • zmiana kształtu,

  • trudności w poruszaniu,

  • widoczne w ranie odłamy kostne.

Nie wolno:

  • ruszać ratowanego bez wyraźnej potrzeby,

  • przemieszczać ratowanego bez unieruchomienia złamanej części ciała,

  • poruszać złamania. części ciała,

  • samodzielnie nastawiać złamanej kończyny,

  • podawać niczego doustnie,

  • zostawić ratowanego samego.

Należy:

  • wezwać Pogotowie Ratunkowe lub zawieść ratowanego do szpitala,

  • zdjąć ze złamanej części ciała biżuterię oraz jeśli to koniecznie, ubranie; odzież najlepiej rozciąć,

  • unieruchomić dwa sąsiednie stawy,

  • udzielać pierwszej pomocy bardzo delikatnie, uprzedzając ratowanego o tym co będzie robione

W górę

Udar mózgu

Postępowanie z poszkodowanymi przy udarach mózgu.

    Udar mózgu jest następstwem nagłego przerwania dopływu krwi tętniczej do pewnego obszaru mózgu wskutek pęknięcia lub zakrzepu w naczyniach krwionośnych.

Objawy:

  • nagły, silny ból głowy,
  • nudności,
  • zaburzenia równowagi,
  • zawroty głowy,
  • nagłe, niekiedy przemijające osłabienie siły mięśni i czucia skóry jednej potowy ciała,
  • drgawki mogące dotyczyć jednej kończyny lub połowy ciała,
  • opadnięcie kącika ust po jednej stronie,
  • zaburzenia mowy (bełkot),
  • nagłe zaburzenie widzenia,
  • nierówność źrenic,
  • utrata przytomności,
  • krwotoki zewnętrzne z nosa i uszu.

Nie wolno:

  • zostawiać ratowanego samego,
  • podawać niczego doustnie.

Należy:

  • wezwać Pogotowie Ratunkowe,
  • ułożyć ratowanego na plecach - to ubożenie zmniejsza ciśnienie krwi,
  • sprawdzić czy ratowany oddycha - jeśli nie - natychmiast rozpocząć sztuczne oddychanie,
  • sprawdzić, czy ma wyczuwalne tętno i czy oddycha - jeśli nie - rozpocząć resuscytację,
  • jeśli ratowany jest nieprzytomny, ale ma wyczuwalne tętno i oddycha, ubożyć go w pozycji bocznej bezpiecznej.

W górę

Przechłodzenia

Postępowanie z poszkodowanym przy przechłodzeniach.

    Wskutek głębokiego oziębienia ciała spowa1niajaą się w organizmie wszystkie procesy fizjologiczne: zmniejsza się częstość oddechów, zwalnia czynność serca, obniża przepływ krwi w naczyniach skóry i mięśni. Mimo oziębienia w organizmie zachowany zostaje przepływ krwi przez ważne dla życia narządy. Nieumiejętne, zbyt gwałtowne ogrzanie ciała może być nie tylko szkodliwe, lecz nawet prowadzić do śmierci ratowanego.

Objawy:

  • dreszcze,

  • zaburzenia koordynacji ruchów,

  • zaburzenia orientacji,

  • obniżona temperatura ciała,

  • sztywność mięśni,

  • płytkie i rzadkie oddechy,

  • słabo wyczuwalne, rzadkie uderzenia tętna,

  • utrata przytomności,

  • brak oznak życia.

Nie wolno:

  • uznać za martwą osobę, która uległa przechłodzeniu (hipotermii), przed próbą jej ogrzania,

  • podawać alkoholu,

  • ogrzewać zbyt gwałtownie,

  • zostawiać ratowanego samego.

Należy:

  • wezwać Pogotowie Ratunkowe,

  • jeśli ratowany jest przytomny, powoli ogrzewać jego ciało,

  • zdjąć przemarznięte ubranie, okryć go kocem, folią aluminiową ogrzewać własnym ciałem,

  • przenieść do ciepłego pomieszczenia

  • podać ciepłe napoje,

  • udrożnić drogi oddechowe,

  • jeśli ratowany jest nieprzytomny, sprawdzić czy ma zaburzenia oddychania; sztuczne oddychanie rozpocząć dopiero wtedy, gdy częstość oddechów wynosi mniej niż 6 na minutę,

  • nie rozpoczynać masażu serca z powodu wolnej czynności serca; resuscytację rozpocząć dopiero w razie braku tętna.

  • czekając na przyjazd Pogotowia Ratunkowego, powoli podnosić temperaturę ciała,

  • pamiętać, że odmrożone części ciała są podatne na urazy mechaniczne.

W górę

Przegrzania

Postępowanie z poszkodowanym przy przegrzaniach.

    Przyczyną przegrzania może być długotrwałe wykonywanie ciężkiej pracy fizycznej lub przebywanie w wysokiej temperaturze. Organizm stara się chronić przed wysoką temperaturą poprzez pocenie się. Jeśli ten mechanizm ochronny nie wystarcza, temperatura tkanek rośnie. Wskutek utraty soli i wody z organizmu dochodzi do przegrzania. Na udar cieplny najbardziej narażone są dzieci i osoby starsze. Jeśli przyczyną przegrzania jest długotrwałe przebywanie na słońcu, należy natychmiast umieścić ratowanego w cieniu lub chłodnym pomieszczeniu. Udar słoneczny może być bardzo niebezpieczny.

Objawy:

  • osłabienie,

  • ból,

  • zawroty głowy,

  • pragnienie,

  • nudności,

  • wymioty,

  • skurcze mięśni,

  • utrata przytomności.

Nie wolno:

  • podawać napojów alkoholowych,

  • podawać napojów zawierających kofeinę (kawa),

  • podawać leków obniżających temperaturę (polopiryna, pyralgina)

Należy:

  • ustalić, co było źródłem przegrzania i z1ikwidować przyczynę

  • ratowanego wyprowadzić na powietrze lub do innego pomieszczenia,

  • ułożyć przytomnego ratowanego na plecach z nogami uniesionymi na wysokość 20 - 30 cm,

  • obniżyć temperaturę ciała okładając ratowanego mokrymi zimnymi tkaninami,

  • podawać do picia pół szklanki wody z solą co 15 minut (1 łyżeczka soli na szklankę wody) lub samą wodę,

  • jeśli ratowany jest nieprzytomny, ale oddycha i ma wyczuwalne tętno, ułożyć w pozycji bocznej bezpiecznej,

  • wezwać Pogotowie Ratunkowe. Kontrolować tętno i oddech,

  • jeżeli nastąpi zanik tętna, rozpocząć resuscytację,

  • chronić ratowanego przed urazami w przypadku wystąpienia drgawek.

W górę

Porażenia prądem

Postępowanie z poszkodowanym przy porażeniach prądem elektrycznym.

Prąd elektryczny przechodząc przez ciało powoduje uszkodzenia zarówno zewnętrzne jak i wewnętrzne. Następstwem porażenia prądem są oparzenia skóry i uszkodzenia narządów wewnętrznych oraz zaburzenia ich funkcji. Może dojść do zaburzeń oddychania oraz nagłego zatrzymania pracy serca.

Objawy:

  • ból,

  • poparzenia skóry,

  • zaburzenia w oddychaniu,

  • utrata przytomności,

  • może występować nierównomierne tętno ze względu na powstanie migotania komór lub przedsionków serca.

Nie wolno:

  • dotykać osoby porażonej prądem, zanim nie odłączy się jej od źródła prądu,

  • zostawiać ratowanego samego,

Należy:

  • odłączyć natychmiast ratowanego od źródła prądu (wyłączyć bezpieczniki lub wyjąć z gniazdka wtyczkę urządzenia elektrycznego, które spowodowało porażenie),

  • wezwać Pogotowie Ratunkowe,

  • sprawdzić czy ratowany oddycha - jeś1i nie - natychmiast rozpocząć sztuczne oddychanie,

  • sprawdzić, czy ma wyczuwalne tętno i czy oddycha - jeśli nie - rozpocząć resuscytację,

  • sprawdzić, czy ratowany doznał innych urazów,

  • jeśli ratowany jest nieprzytomny, ale ma wyczuwalne tętno i oddycha, ułożyć go w pozycji bocznej bezpiecznej,

  • założyć opatrunki na oparzone miejsca.

W górę

Sztuczne oddychanie

    Zatrzymanie oddechu może nastąpić po wpadnięciu do wody, utracie świadomości, porażeniu prądem lub zażyciu trucizn. Jeśli ofiara jest nieprzytomna i wydaje się, że nie oddycha, najważniejsze jest przywrócenie oddechu za pomocą metody usta-usta zastosowanej przed przybyciem lekarza i przed opatrywaniem innych urazów. Wyjątkiem jest zachłyśnięcie. Metodę usta-usta można stosować wobec starszych dzieci, ale u niemowląt i małych dzieci należy stosować metody alternatywne, opisane poniżej.

Przywracanie oddechu starczym dzieciom i dorosłym

Ułóż ofiarę na sztywnym, twardym podłożu, twarzą ku górze. Podeprzyj kark i odchyl głowę ku tyłowi. Oczyść palcem jamę ustną, aby usunąć ewentualne przeszkody na drodze do tchawicy.

    Zatkaj nos ofiary l weź głęboki wdech, a następnie przyciśnij mocno usta do ust ofiary. Wdmuchnij mocno 4 razy powietrze do płuc ofiary.

    Kontynuuj pompowanie powietrza w odstępach pięciosekundowych. Po każdym wydechu odrywaj usta od ust ofiary, słuchając, jak powietrze uchodzi z jej płuc. Obserwuj ruch Matki piersiowej. Nią przerywaj stosowania sztucznego oddychania do nadejścia pomocy lub do momentu, kiedy ofiara jest już w stanie oddychać samodzielnie.

Przywracanie oddechu niemowlętom i małym dzieciom

Ułóż dziecko na plecach i oczyść jamę ustną, jak w p. 1. powyżej.

Podtrzymaj lekko czubek głowy dziecka ręką, weź głęboki wdech i przyciśnij usta do ust i nosa dziecka. Wdmuchaj delikatnie powietrze do jego płuc.

Oderwij usta i obserwuj klatkę piersiową dziecka w trakcie uchodzenia powietrza z płuc. Powtarzaj sztuczne oddychanie co 2-3 sekundy aż do przybycia pomocy medycznej lub podjęcia przez dziecko samodzielnego oddychania.

Sztuczne oddychanie usta-nos

    Uraz twarzy może uniemożliwić pompowanie powietrza przez usta ofiary. W takim wypadku należy ją położyć na plecach i szybko oczyścić jamę ustną i drogi oddechowe z ciał obcych. Odchyl głowę ofiary ku tyłowi, jak do oddychania metodą usta-usta. Nabierz głęboko powietrza i przyciśnij usta do nosa ofiary. Zamknij usta ofiary, podtrzymując jej podbródek. Wdmuchnij mocno powietrze do nosa. Unieś głowę i otwórz usta ofiary, obniżając jej podbródek, by umożliwić wydech. Powtarzaj w odstępach pięciosekundowych, jak przy sztucznym oddychaniu metodą usta-usta.

Źródło: KW PSP w Rzeszowie

SZTUCZNE ODDYCHANIE - foto

W górę

Zakrztuszenia

    Jeśli dziecko zachłyśnie się kawałkiem pożywienia lub innym przedmiotem, np. przypadkowo połkniętą małą zabawką, i nie jest w stanie go wykrztusić, należy podjąć działanie w celu niezwłocznego usunięcia przeszkody. Sposób postępowania zależy od wieku i wzrostu dziecka. Po udanym usunięciu przyczyny zachłyśnięcia należy niezwłocznie zasięgnąć porady lekarza.

    Dorosłym można pomóc stosując tzw. manewr Heimlicha, czyli ucisk jamy brzusznej, podobny do zabiegu wykonywanego w celu udzielenia pomocy starszym dzieciom.

Niemowlęta (poniżaj roku)

    Ułóż dziecko na swoim przedramieniu twarzą do dołu, podtrzymując dłonią jego klatkę piersiową. Nasadą drugiej dłoni wykonaj kilka zdecydowanych, ale niezbyt silnych uderzeń między łopatki.

Małe dzieci (1-9 lat)

    Usiądź i ułóż sobie dziecko w poprzek ud twarzą ku dołowi. Wykonaj kilka zdecydowanych uderzeń nasadą dłoni między łopatki. Uważaj, aby uderzenia nie byty zbyt mocne. Jeśli to nie spowoduje usunięcia przeszkody, powtórz operację.

Dzieci starsze (powyżej 9 lat)

    W pozycji stojącej podtrzymaj o dziecko w pasie od tyłu, przyciskając do jego brzucha jedną pięść, skierowaną kciukiem ku górze. Drugą ręką obejmij pięść i wykonuj rytmiczne ruchy uciekające poniżej żeber. Jeśli nie nastąpi poprawa, powtórz trzykrotnie serię ucisków.

    Jeśli po usunięciu przeszkody nie następuje przywrócenie oddechu, wykonaj sztuczne oddychanie metodą usta-usta

Zakrztuszenie

    Jeśli poważne trudności w oddychaniu pojawią się w czasie jedzenia, a ofiara nie jest w stanie kaszląc usunąć uwięźniętej w drogach oddechowych przeszkody, wykonaj następujące czynności:

    W pozycji stojącej złap ofiarę od tylu w pasie, przyciskając jedną pięść do jej ciała (kciukiem do wewnątrz). Połóż drugą rękę na pięści i wykonuj krótkie pchnięcia w górę i w dół poniżej żeber. Jeśli to nie pomoże, powtórz trzykrotnie.

Jeśli powyższe działanie nie usunie przeszkody, połóż ofiarę na plecach. Odchyl jej głowę do tyłu (podbródek do góry), otwórz usta i sięgnij zagiętym palcem głęboko do gardła (może być potrzebne wyjęcie uprzednio sztucznej szczęki).

Jeśli uwięźnięte ciało obce nie ustępuje, powtórz kroki 1 i 2.

W górę